Leegstand als onzichtbare stad: Waarom het tijd is voor actie

De feiten: hoeveel panden staan er écht leeg?

Volgens een recente analyse door Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), in samenwerking met Pointer (KRO-NCRV), staat er in Nederland 17,8 miljoen vierkante meter aan panden structureel leeg. Daarmee doelen ze op panden waar al minstens een jaar niemand woont of huurt, en waar langdurig nauwelijks of geen energie wordt verbruikt.

Die totale leegstand is – om het tastbaar te maken – vergelijkbaar met 200.000 nieuwbouwappartement.
Met andere woorden: er is genoeg lege ruimte in Nederland om álle inwoners van een stad als Utrecht (ruim 370.000 inwoners) een woning te bieden – zonder dat er iets nieuws gebouwd hoeft te worden.

Dat is een schokkende vaststelling, juist in een tijd waarin de woningnood schrijnend is en binnensteden leeglopen.

 

De groeiende leegstand – een probleem dat zichzelf versterkt

De leegstand van winkels, kantoren, woningen en andere panden is niet nieuw. Maar de schaal waarop het gebeurt – én het feit dat het langdurige, structurele leegstand betreft – maken het tot een nationale uitdaging.

Hier zijn de gevolgen:

• Economische leegloop: leegstaande winkels en kantoren onttrekken klantstromen, verminderen inkomens voor ondernemers en verlagen de aantrekkelijkheid van winkelgebieden.
• Sociale & maatschappelijke impact: lege panden kunnen verloederen, wat de leefbaarheid en veiligheid van wijken onder druk zet.
• Verhoogd risico op schade, kraak, verval of verwaarlozing: gebouwen zonder toezicht of gebruik kunnen sneller achteruitgaan.
• Waardedaling van vastgoed: langdurige leegstand ondermijnt de waarde van panden – iets wat vastgoedeigenaren direct raakt.

Als leegstand zich opstapelt, ontstaat wat experts eerder al hebben benoemd: de “verdwijning van de binnenstad”.

 

Een stad vol potentie – als we nu handelen

Al die 17,8 miljoen m2 aan leegstaand vastgoed vertegenwoordigt – mét de juiste aanpak – enorme potentie, potentieel om nieuw leven in te blazen, om ruimte te creeren voor wonen, werken, cultuur en ontmoeting.

En precies daar komt Prevenda in beeld.

 

Hoe Prevenda leegstand verandert in leefruimte

Bij Prevenda zien we leegstand niet al verlies, maar als kans. Onze aanpak gaat ver voorbij het enkel bewaken van panden. We transformeren leegstand naar waardevolle, veilige en functionele ruimtes.

✔ Tijdelijk bewoning

Leegstaande panden kunnen tijdelijk bewoond worden – dat houdt ze leefbaar, voorkomt verval en schade, en behoudt structureel de waarde.

✔ Tijdelijke werk- en creatieve ruimtes

Leegstaande winkels of kantoren zijn bij uitstek geschikt als flexibele werk-, werkplaats- of atelierruimtes. Zo breng je nieuwe energie naar straten, en stimuleer je lokaal ondernemerschap en creativiteit.

✔ Voorkomen van verval, kraak of overlast

Met structureel beheer, toezicht en duidelijke afspraken voorkom je dat leegstand leidt tot verval – iets wat in de praktijk vaak onderbelicht blijft.

✔ Waardebehoud en financiële rust voor vastgoedeigenaren

Een actief beheerd pand behoudt waarde beter, blijft aantrekkelijk voor huurders of kopers en is maatschappelijk verantwoord.

Met die maatregelen zorgt Prevenda voor een domino-effect: levendigheid à veiligheid à waarde à kans op herbestemming of verhuur.

 

Waarom juist nú actie nodig is

De data van 2025 laat zien dat leegstand niet marginaal is – het is massaal. En met de huidige woningcrisis en de toenemende druk op binnensteden is afwachten géén optie.

Elke maand dat panden leegstaan zonder plan, is een gemiste kans voor eigenaars, buurtbewoners én steden.

Voor eigenaren én gemeenten geldt: leegstand is niet neutraal – het is kostbaar. En de oplossing ligt al voorhanden.

 

Hoe Prevenda de trend ombuigt

Met bewezen ervaring in Nederland en België, inzicht in regelgeving én een breed aanbod van diensten, biedt Prevenda:

• Directe ontzorging van eigenaren
• Behoud van veiligheid, waarde en status van vastgoed
• Snelle invulling met zorgvuldig geselecteerde bewoners of gebruikers
• Transparante communicatie en duidelijke procedures
• Maatschappelijk verantwoorde invulling: passend bij buurt, wijk of stadsdeel

Wij geloven dat elke vierkante meter leegstand met visie en actie weer een plek kan worden – voor wonen, werken, ontmoeten of creëren.

 

Conclusie: de onzichtbare stad verdient een toekomst

Leegstand is géén statistiek – het is een verloren kans, een stille stad zonder toekomst. Maar het goede nieuws? Er is meer dan genoeg ruimte

Met 17,8 miljoen m2 structureel leegstaand vastgoed toont Nederland dat de grondslag voor oplossingen er al is. Wat ontbreekt, is de visie en daadkracht.

Bij Prevenda zetten we ons in voor die daadkracht – pand voor pand, straat voor straat, mét duurzame waarde als doel.